Mozaik Islam

Waktu-waktu Shalat Wajib

Allah Subhanahu wa ta’ala mewajibkan kpd setiap muslim laki-laki & wanita shalat 5 kali dalam sehari semalam.

Waktu shalat wajib ada lima, yaitu:

  1. Waktu dhuhur mulai sejak tergelincirnya matahari hingga bayangan setiap benda sama seperti bendanya selain bayangan istiwa’ (bayang benda pd saat matahari berda pd pertengahan langit), shalat dhuhur leibih baik dilakukan segera kecuali dalam kondisi yg sangat panas, sunnahnya diakhirkan sehingga panas menurun menjadi dingin, dikerjakan dgn 4 rakaat. Baca Selengkapnya » tentang Waktu-waktu Shalat Wajib

Safar

Praise be to Allaah, and blessings and peace be upon the Messenger of Allaah.

The month of Safar is one of the twelve Hijri months, and it is the month which comes after Muharram. Some of the (scholars) said that it is so named because of the emptying (isfaar) of Makkah (i.e., its people would all leave) when they traveled during this month. It was also said that this month is named Safar because they used to raid other tribes at this time, and they would leave those whom they encountered bereft of their possessions (sifran min al-mataa’) – i.e., they would take all their belongings away and they would leave them with nothing. (See Lisaan al-‘Arab by Ibn al-Mandhoor, part 4, p. 462-463) Baca Selengkapnya » tentang Safar

Islam di Malaysia

Teori dan Jejak Kedatangan Islam Terawal di Tanah Melayu (Abad ke-7 hingga ke-13)

Meskipun naratif popular sering mengaitkan penerimaan Islam di Malaysia secara rasmi bermula pada zaman Kesultanan Melayu Melaka pada abad ke-14, penemuan sejarah dan bukti arkeologi menunjukkan bahawa benih-benih Islam sebenarnya telah sampai ke Kepulauan Melayu jauh lebih awal—iaitu sekitar abad ke-7 hingga abad ke-10 Masihi. Kedudukan geografi Tanah Melayu yang terletak tepat di tengah-tengah laluan maritim antara China, India, dan Timur Tengah menjadikannya persinggahan semula jadi bagi para pedagang Arab, Parsi, dan India Muslim.

Proses penyebaran Islam pada fasa terawal ini berlaku secara bertahap, damai, dan semula jadi menerusi tiga saluran utama:

  • Perdagangan Maritim: Para pedagang Muslim memanfaatkan tiupan angin monsun untuk berlabuh di pelabuhan-pelabuhan pesisir Tanah Melayu. Sikap amanah dan keperibadian mulia para pedagang ini menarik minat penduduk tempatan.
  • Perkahwinan Campur: Pedagang dan pendakwah asing yang menetap lama di pelabuhan berkahwin dengan wanita tempatan, seterusnya membina komuniti-komuniti Muslim terawal di kawasan pesisir pantai.
  • Peranan Perkampungan Pedagang: Catatan sejarah China dari era Dinasti Tang (618–907 M) merakamkan kewujudan petempatan orang Arab/Muslim yang dikenali sebagai Ta-Shih di kawasan Kepulauan Nusantara.

Penemuan Arkeologi dan Kerajaan Islam Terawal: Kedah Tua dan Terengganu

Bukti fizikal dan penulisan tempatan mengesahkan bahawa beberapa kerajaan Melayu telah pun mengamalkan Islam sebelum kebangkitan Melaka. Antara bukti paling penting yang memadamkan andaian bahawa Islam baru tiba pada abad ke-14 termasuklah:

A. Kesultanan Kedah (Abad ke-12)

Menerusi teks sejarah tempatan seperti Hikayat Merong Mahawangsa dan Al-Tarikh Salasilah Negeri Kedah, Raja Kedah ketika itu, Phra Ong Mahawangsa, telah memeluk Islam pada tahun 1136 Masihi selepas diIslamkan oleh seorang ulama dari Yaman bernama Sheikh Abdullah al-Qummi. Baginda kemudian menukar nama kepada Sultan Muzaffar Shah I, sekali gus menjadikan Kedah antara kerajaan Melayu terawal yang diperintah oleh seorang Sultan Muslim secara rasmi.

B. Batu Bersurat Terengganu (1303 M)

Penemuan Batu Bersurat Terengganu di tebing Sungai Tersat, Kuala Berang pada tahun 1899 memberikan bukti bertulis paling konkrit. Batu yang bertarikh 4 Rejab 702 Hijrah (22 Februari 1303 Masihi) ini dipahat dengan tulisan Jawi kuno dan memuatkan penguatkuasaan 10 undang-undang syariat Islam. Ini membuktikan bahawa Terengganu bukan sahaja telah menerima Islam, malah telah menjadikannya sebagai asas perundangan dan tadbir urus kerajaan pada awal abad ke-14.

Era Keemasan Kesultanan Melayu Melaka: Pusat Penyebaran Islam Nusantara (Abad ke-15)

Detik paling kritikal yang merubah lanskap politik, kebudayaan, dan keagamaan di Tanah Melayu ialah penubuhan Kesultanan Melayu Melaka. Pengislaman pemerintah Melaka, Parameswara (yang kemudiannya menggunakan nama Sultan Megat Iskandar Shah) selepas berkahwin dengan puteri dari Kerajaan Samudera-Pasai pada awal abad ke-15, menjadi pemangkin utama penyebaran Islam secara meluas di seluruh Nusantara.

Melaka berkembang menjadi pusat empayar perdagangan dan pusat keilmuan Islam (*international Islamic hub*) atas beberapa faktor:

  • Institusi Perundangan Syariah: Penggubalan Hukum Kanun Melaka dan Undang-Undang Laut Melaka yang mengintegrasikan hukum fiqh Islam (seperti hukum muamalat, jenayah, dan perkahwinan) bersama adat tempatan.
  • Pusat Penterjemahan dan Dakwah: Melaka menjadi tumpuan para ulama, wali, dan ahli tasawuf dari Arab, India, dan Parsi. Kitab-kitab agama penting seperti Durr al-Manzum diterjemahkan dan dibincangkan di istana Melaka.
  • Peluasan Empayar dan Perkahwinan Diplomatik: Islam tersebar ke negeri-negeri naungan Melaka seperti Pahang, Kelantan, Perak, Johor, dan Riau menerusi penaklukan diplomatik mahupun perkahwinan diraja.

Kejatuhan Melaka dan Ketahanan Islam di Bawah Penjajahan Barat (1511–1957)

Kejatuhan Melaka ke tangan Portugis pada tahun 1511, disusuli oleh pencerobohan Belanda (1641) dan penjajahan British (abad ke-18 hingga abad ke-20), tidak pernah memadamkan pegangan Islam dalam kalangan masyarakat Melayu. Sebaliknya, tekanan daripada kuasa penjajah Kristian memarakkan lagi semangat penentangan dan ketahanan identiti Muslim.

A. Zaman Portugis dan Belanda

Walaupun Portugis cuba menyebarkan agama Kristian dan meruntuhkan penguasaan perdagangan Muslim, pimpinan Islam berundur dan mendirikan Kesultanan Johor-Riau serta Perak untuk meneruskan warisan Islam Melaka. Ulama tempatan bertindak sebagai benteng pertahanan jati diri rakyat.

B. Era Penjajahan British dan Perjanjian Pangkor (1874)

British memperkenalkan sistem Residen menerusi Perjanjian Pangkor 1874. Menerusi sistem ini, kuasa pentadbiran ekonomi dan politik diambil alih oleh British, tetapi hal ehwal agama Islam dan adat istiadat Melayu kekal secara mutlak di bawah kuasa Sultan-Sultan Melayu. Ketetapan ini secara tidak langsung menyelamatkan institusi syariah daripada dicampuri oleh penjajah dan menstrukturkan institusi Majlis Agama Islam Negeri.

Evolusi Pemakaian, Busana, dan Pergerakan Kebangkitan Islam (1980-an)

Bentuk pengamalan dan ekspresi budaya Islam dalam kehidupan seharian masyarakat Malaysia mengalami transformasi yang sangat unik mengikut era pemodenan negara:

  1. Era Tradisional hingga Pertengahan Abad ke-20: Dari sudut pemakaian, wanita Melayu secara tradisinya mengenakan kain kelubung (sehelai kain panjang yang disangkutkan di kepala) atau selendang longgar yang dipadankan dengan Baju Kurung atau Kebaya. Pemakaian ini berteraskan konsep kesopanan adat Melayu tanpa penutupan aurat yang ketat mengikut syariat fiqh.
  2. Gelombang Kebangkitan Islam (1980-an): Dekad 1980-an menyaksikan kemuncak Gelombang Kebangkitan Islam (Islamic Resurgence) di Malaysia, yang dipengaruhi oleh peristiwa global (seperti Revolusi Iran 1979 dan pergerakan di Asia Barat) serta gerakan belia tempatan seperti ABIM (Angkatan Belia Islam Malaysia) dan pergerakan mahasiswa di universiti.

Impak fenomena ini melahirkan kesedaran baharu terhadap pemahaman akidah, ilmu syariah, dan tertib penutupan aurat. Sejak era 1980-an, pemakaian tudung, hijab, dan busana patuh syariah bertukar menjadi norma sosial utama serta simbol identiti yang sangat ketara bagi wanita Muslim di Malaysia.

Asimilasi Bahasa dan Budaya: Islam Sebagai Tunjang Identiti Melayu

Proses asimilasi Islam ke dalam alam Melayu berlaku dengan begitu mendalam sehingga Islam tidak lagi dianggap sebagai agama luar, sebaliknya bertukar menjadi tunjang utama tatanan kebudayaan dan Bahasa Melayu.

A. Pengaruh Bahasa Arab dan Evolusi Bahasa Melayu

Kedatangan Islam memperkenalkan Tulisan Jawi dan memperkayakan Bahasa Melayu dengan beribu-ribu kosa kata Arab yang melibatkan bidang falsafah, pemikiran, undang-undang, dan keagamaan. Antara contoh perkataan Arab yang telah sebati menjadi Bahasa Melayu termasuklah ilmu, keadilan, masyarakat, sabar, takdir, hukum, dan rezeki.

Walau bagaimanapun, Bahasa Melayu kekal berasimilasi secara dinamik dengan menyerap kosa kata pelbagai bahasa lain menerusi sejarah perdagangan dan penjajahan:

  • Bahasa Portugis: Perkataan harian seperti meja, kerusi, jendela, sepatu, dan paderi.
  • Bahasa Cina (Hokkien/Kantonis): Perkataan berkaitan barang harian dan makanan seperti loteng, cawan, taufu, kicap, dan mi.
  • Bahasa Tamil: Perkataan perdagangan dan masyarakat seperti kedai, kuli, ceti, dan gurindam.
  • Bahasa Inggeris: Perkataan moden dan pentadbiran seperti sains, sistem, parlimen, sekolah, dan stesen.

B. Perkara 160 Perlembagaan Persekutuan

Di Malaysia, ikatan antara identiti etnik Melayu dan agama Islam bukan sekadar ikatan budaya, malah dimaktubkan secara perundangan. Menerusi Perkara 160 Perlembagaan Persekutuan, seseorang individu ditakrifkan secara undang-undang sebagai “Orang Melayu” jika memenuhi tiga syarat mutlak:

  • Menganut agama Islam.
  • Lazimnya bertutur dalam Bahasa Melayu.
  • Mengamalkan adat istiadat Melayu.

Atas dasar ini, dalam konteks sosial dan politik Malaysia, istilah “Melayu” dan “Muslim” kerap diguna pakai secara bertukar ganti.

Kedudukan Islam dalam Perlembagaan Persekutuan dan Pentadbiran Moden

Apabila Persekutuan Tanah Melayu mencapai kemerdekaan pada tahun 1957 dan pembentukan Malaysia pada tahun 1963, kedudukan Islam telah dipahat dengan kukuh dalam tiang perlembagaan negara.

A. Perkara 3(1) – Islam Sebagai Agama Persekutuan

Perlembagaan menetapkan bahawa “Islam ialah agama bagi Persekutuan; tetapi agama-agama lain boleh diamalkan dengan aman dan damai di mana-mana Bahagian Persekutuan.” Peruntukan ini memberikan kuasa kepada Kerajaan Persekutuan dan Negeri untuk mendirikan institusi agama, membiayai pembangunan syiar Islam, dan menguruskan pentadbiran syariah.

B. Perkara 121(1A) – Dualisme Sistem Perundangan

Pindaan Perlembagaan pada tahun 1988 menerusi Perkara 121(1A) mengukuhkan lagi kedudukan Mahkamah Syariah dengan menetapkan bahawa Mahkamah Sivil tidak mempunyai bidang kuasa ke atas perkara-perkara yang terletak di bawah bidang kuasa Mahkamah Syariah (seperti kekeluargaan Islam, harta wakaf, dan kesalahan syariah).

Isu-Isu Moden: Kebebasan Beragama, Isu Kemurtadan, dan Cabaran Semasa

Dalam era moden pasca-kemerdekaan dan alaf baharu, perkembangan sosio-politik dan kepelbagaian fahaman telah menimbulkan pelbagai dinamika serta perdebatan hangat berkaitan ruang lingkup pelaksanaan Islam di Malaysia.

Antara cabaran utama yang sering menjadi tumpuan perdebatan di mahkamah dan ruang awam merangkumi:

  • Isu Kemurtadan dan Keluar Agama: Perdebatan perundangan yang rumit mengenai sama ada Mahkamah Syariah atau Mahkamah Sivil yang berhak memutuskan permohonan seseorang individu Muslim yang mahu keluar daripada Islam.
  • Kes-Kes Berprofil Tinggi: Kes-kes perundangan terkemuka (seperti kes aliran ajaran Kerajaan Langit pimpinan Ayah Pin pada awal tahun 2000-an, serta kes-kes pertukaran agama) sering dijadikan ujian perundangan terhadap julat kebebasan beragama di bawah Perlembagaan.
  • Harmonisasi Undang-Undang Syariah dan Sivil: Cabaran mengimbangi pentadbiran undang-undang syariah di peringkat negeri dengan peruntukan hak asasi dan undang-undang persekutuan dalam sebuah negara berbilang kaum, agama, dan budaya.

Secara keseluruhannya, perjalanan Islam di Malaysia dari abad ke-7 hingga kini menunjukkan evolusi yang panjang—bermula daripada fasa perdagangan pesisir, diangkat menjadi landasan empayar Melaka, bertahan di bawah era penjajahan, sehinggalah menjadi pasak utama identiti nasional, perundangan, dan kebudayaan Malaysia moden pada hari ini.

Arab Saudi

Arab Saudi atau Saudi Arabia atau Kerajaan Arab Saudi adl negara Arab yg terletak di Jazirah Arab. Beriklim gurun & wilayahnya sebagian besar terdiri atas gurun pasir dgn gurun pasir yg terbesar adl Rub Al Khali. Orang Arab menyebut kata gurun pasir dgn kata sahara. Negara Arab Saudi ini berbatasan langsung (searah jarum jam dari arah utara) dgn Yordania, Irak, Kuwait, Teluk Persia, Uni Emirat Arab, Oman, Yaman, & Laut Merah. Baca Selengkapnya » tentang Arab Saudi

Jazirah Arab

Jazirah Arab adl sebuah jazirah (semenanjung besar) di Asia Barat Daya pd persimpangan Afrika & Asia. Perbatasan pesisir jazirah ini ialah di barat daya Laut Merah & Teluk Aqabah, di tenggara Laut Arab, & di timur laut Teluk Oman & Teluk Persia. Secara politik, Jazirah Arab terdiri dari negara-negara berikut ini:

  1. Arab Saudi
  2. Uni Emirat Arab Baca Selengkapnya » tentang Jazirah Arab